مأموریتِ سنگین «چاقوی سوئیسی» ترامپ در پاکستان
نیویورک تایمز در گزارشی با عنوان «ونس در مذاکرات ایران با آزمونی پرمخاطره برای مهارتهای مذاکرهای خود روبهرو میشود» نوشت: معاون رئیسجمهور، جیدی ونس، هدایت مذاکرات برای پایان دادن به جنگی را بر عهده دارد که خود با آغاز آن مخالف بود.
«در اسلامآباد، جی.دی.ونس با مهمترین آزمون مذاکره خود در صحنه جهانی که برخی کارشناسان آن را چالشی جدی خواندهاند، روبهرو است. معاون رئیسجمهور آمریکا هدایت مذاکرات برای پایان دادن به جنگی را بر عهده دارد که خود با آغاز آن مخالف بود.»
به گزارش ایرنا، نیویورک تایمز در گزارشی با عنوان «ونس در مذاکرات ایران با آزمونی پرمخاطره برای مهارتهای مذاکرهای خود روبهرو میشود» نوشت: معاون رئیسجمهور، جیدی ونس، هدایت مذاکرات برای پایان دادن به جنگی را بر عهده دارد که خود با آغاز آن مخالف بود.
چند هفته پس از آنکه جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، بهطور خصوصی رئیسجمهور ترامپ را از هزینههای یک جنگ تمامعیار ایالات متحده با ایران برحذر داشت، اکنون او در خط مقدم تلاشها برای مذاکره جهت پایان دادن به بزرگترین بحران سیاست خارجی که رئیسجمهور در دوران حضورش در قدرت با آن روبهرو بوده، قرار گرفته است.
ونس روز جمعه عازم پاکستان شد تا با ایرانیها گفتوگو کند، در حالی که آتشبس میان ایالات متحده و ایران شکننده است. این دیدار میتواند بالاترین سطح ملاقات میان مقامات آمریکایی و ایرانی از سال ۱۹۷۹ باشد. انتظار میرود استیو ویتکاف، فرستاده ویژه رئیسجمهور و جرد کوشنر، داماد دونالد ترامپ که در ماه فوریه دور ناموفقی از مذاکرات را رهبری کرده بود، به او بپیوندند.
مخاطرات برای ترامپ و برای ونس بسیار بالاست؛ کسی که برجستهترین مأموریتهایش از سوی ترامپ بیشتر به سیاست داخلی مربوط بوده، از جمله اخیراً در نقش «تزار تقلب» رئیسجمهور.
پیش از آغاز جنگ، معاون رئیسجمهور برنامه داشت تمرکز زیادی بر سفر در سراسر کشور در آستانه انتخابات میاندورهای داشته باشد و با حمله به دموکراتها بهعنوان افرادی دور از واقعیت و افراطگرا در عالم سیاست، نگرانیهای گسترده درباره هزینههای زندگی و توان مالی رو به کاهش شهروندان آمریکایی را خنثی کند. جنگ این پیامرسانی را برهم زده است. کنترل ایرانیها بر تنگه هرمز، یک مسیر کلیدی نفت، باعث جهش قیمت انرژی شده است.
مارک شورت، که بهعنوان رئیس دفتر معاون رئیسجمهور مایک پنس، سلف ونس در دوره اول ترامپ خدمت میکرد، گفت: «با توجه به اینکه امسال، سال انتخابات میاندورهای است، این بزرگترین اهرم فشاری است که ایرانیها در اختیار دارند و خودشان هم این را میدانند.» او افزود: «این موضوع برای تیم مذاکرهکننده رئیسجمهور چالش ایجاد میکند.»
او اضافه کرد: « بهترین سناریو این است که مذاکرات موفق باشد و چرخه خبری مثبتی درباره آن شکل بگیرد. اما آیا ایران نمیداند که میتواند مفاد را نقض کند، همانطور که در گذشته انجام داده است؟»
ونس، ۴۱ ساله، تا حد زیادی در حاشیه دیگر مأموریتهای حساس سیاست خارجی باقی مانده است، از جمله عملیات برای دستگیری نیکولاس مادورو و برکناری او از رهبری ونزوئلا. او در ماه فوریه به جمهوری آذربایجان سفر کرد، زمانی که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، پیشنهادی برای درخواست مشارکت ایالات متحده در جنگ با ایران ارائه داد.
روز سهشنبه گذشته، در حالی که رئیسجمهور در واشنگتن تهدید به نابودی تمدن ایرانی میکرد، ونس در مجارستان بود و برای ویکتور اوربان، نخستوزیر ملیگرای آن کشور، تبلیغ میکرد.
اکنون او تلاش برای متقاعد کردن ایرانیها به باز نگه داشتن تنگه هرمز را رهبری خواهد کرد، در حالی که اسرائیلیها به کارزار بمباران خود علیه حزبالله مورد حمایت ایران در لبنان ادامه میدهند؛ درگیری که ایالات متحده گفته بخشی از توافق آتشبس فعلی نیست اما به هرحال از پتانسیل کافی برای تخریب این روند برخوردار است.
مخالفت اولیه ونس با جنگ برای مقامات پاکستانی جذاب بوده است؛ به گفته دو نفر آگاه از این گفتوگوها، آنها از ویتکاف خواستهاند که آقای ونس را وارد این پرونده کند. سپس رئیسجمهور از معاون خود خواست که تلاش برای صلح را رهبری کند.
روزهای پیش رو میتواند برای ونس نوعی موازنهگری ظریف باشد؛ او باید در حالی که تلاش میکند جنگ را پایان دهد، با ویتکاف و کوشنر — دو فرد با ارتباطات عمیق با ترامپ که به نمایندگی از او در سراسر جهان سفر کردهاند — همکاری نزدیکی داشته باشد.
متحدان ونس میگویند حضور او به مذاکراتی که توسط ویتکاف و کوشنر هدایت میشود رسمیت و وزن میبخشد؛ مذاکراتی که کار سریع آنها اغلب از طریق تماسهای مداوم با واشنگتن و نوشتن، ویرایش و انتشار موجی از پیشنهادها انجام میشود. ونس همچنین به دو مذاکرهکنندهای میپیوندد که در دور اولیه مذاکرات نتوانستند از وقوع جنگ جلوگیری کنند.
مشارکت او در این روند، ماهیت پیچیده معاونت مدرن ریاستجمهوری را برجسته میکند که برخلاف دیگر اعضای کابینه، نقش مشخصشدهای در قانون اساسی یا نهادی برای اداره ندارد. برای برخی از افرادی که این سمت را داشتهاند، نبود یک حوزه مشخص میتواند بیثباتکننده و ناامیدکننده باشد. به گفته فردی نزدیک به او که مجاز به صحبت علنی نبود، ونس بهعنوان معاون رئیسجمهور راضی بوده که مانند یک «چاقوی چندکاره سوئیسی» عمل کند و به جای درخواست وظایف مشخص، هرجا که نیاز است حاضر شود.
اما معاون رئیسجمهور تنها فردی در دولت است که میتواند فوراً برای وروود به یک مأموریت دیپلماتیک برجسته ماموریت یابد و بهعنوان نماینده مستقیم رئیسجمهور سخن بگوید.
فیلیپ اچ. گوردون، که مشاور امنیت ملی معاون رئیسجمهور کامالا هریس بود، گفت: «از آنجا که معاون رئیسجمهور میتواند مانند هیچ عضو کابینه دیگری همه رشتهها را به هم متصل کند، او نزدیکترین چیز به یک آینه از رئیسجمهور است.» او افزود: «معاون رئیسجمهور لازم نیست در مرکز هیچ چیزی باشد، اما وقتی از او خواسته میشود یک مأموریت دیپلماتیک مهم را بر عهده بگیرد، اختیار بسیار زیادی پیدا میکند.»
در سال ۲۰۲۱، هریس به فرانسه فرستاده شد تا پس از آنکه ایالات متحده، استرالیا و بریتانیا بهطور ناگهانی یک قرارداد سودآور و راهبردی زیردریایی را که فرانسویها با استرالیاییها داشتند لغو کردند، روابط با امانوئل مکرون را ترمیم کند.
از سوی دیگر، ترامپ سابقه دارد که نفر دوم خود را برای حل اختلافات پیچیده ژئوپلیتیک اعزام کند.
در سال ۲۰۱۹، ترامپ، پنس را که غافلگیر شده بود به دفتر بیضی کشاند و به او گفت به آنکارا، پایتخت ترکیه، برود و رئیسجمهور آن کشور، رجب طیب اردوغان، را متقاعد کند نیروهایش را از شمال سوریه عقب بکشد. پنس پس از پنج ساعت گفتوگو با یک توافق آتشبس خارج شد که ایالات متحده آن را بهعنوان یک پیروزی معرفی کرد. در واقع، اردوغان از این منطقه عقبنشینی نکرد و با بهدست آوردن قلمرو و آواره کردن دهها هزار کرد در منطقه، بدون پرداخت هزینه دیپلماتیک، به هدف خود رسید.
اکنون به ونس مأموریت داده شده تا به حل درگیری کمک کند که از نظر مقیاس و پیچیدگی بسیار بزرگتر از موردی است که پنس با آن روبهرو بود. پیش از بازگشت به ایالات متحده در روز چهارشنبه، ونس به خبرنگاران گفت که زمان زیادی را صرف تماسهای تلفنی برای کمک به تضمین آتشبس کرده است، اما افزود که اگر آتشبس پایدار نماند، رئیسجمهور دوباره جنگ را از سر خواهد گرفت.
ونس گفت: «زمان زیادی را پشت تلفن بودم.» او افزود: «فکر میکنم رئیسجمهور توافق خوبی برای مردم آمریکا به دست آورده است، اما در نهایت، این ایرانیها هستند که باید گام بعدی را بردارند، در غیر این صورت رئیسجمهور گزینههای زیادی برای بازگشت به جنگ دارد.»
برای ونس، این نقش ارتقایافته میتواند آینده سیاسی او را تقویت کند، اما همچنین آن را پیچیدهتر نیز میکند.
گوردون گفت: «اگر او مذاکرهکننده اصلی باشد، این موضوع هر فرصتی را که ممکن است برای فاصله گرفتن از این سیاست داشته باشد کاهش میدهد.»
در مقاطع مختلفی از دوره دوم ترامپ، ونس بهطور خصوصی اختلافنظرهایی با سیاست خارجی رئیسجمهور ابراز کرده است. در یک پیام در گفتوگوی سیگنال با دیگر مقامات ارشد دولت ترامپ در اوایل سال گذشته، که نشریه آتلانتیک بخشهایی از این تبادل را منتشر کرد، ونس گفته بود که زمانبندی یک عملیات پیشِرو در یمن را «اشتباه» میداند و به نظر میرسید این پرسش را مطرح کرده که آیا ترامپ پیامدهای احتمالی این اقدام را درک میکند یا نه.
ونس همچنین روابط نزدیکی با برخی از مخالفان سرسخت جنگ از جمله تاکر کارلسن دارد که ترامپ روز پنجشنبه به همراه گروهی از منتقدان محافظهکار به آنها حمله کرد و گفت «ضریب هوشی پایینی» دارند و «احمقهای دستوپاچلفتی» هستند.
در حالی که ونس جاهطلبیهای سیاسی خود را پرورش میدهد، ترامپ بارها مارکو روبیو، وزیر امور خارجه و مشاور امنیت ملی خود، را بهعنوان یکی دیگر از نامزدهای بالقوه ریاستجمهوری مطرح کرده است. در مقابل، روبیو بسیار بیشتر با دستورکار سیاست خارجی ترامپ همسو و در مرکز آن بوده است.
در اسلامآباد، ونس با مهمترین آزمون مذاکره خود در صحنه جهانی روبهرو خواهد شد و کارشناسان هشدار میدهند که با چالشی بزرگ مواجه است.
گوردون گفت: «با وجود اینکه آتشبس بهعنوان یک توافق ارائه شده است، در واقع یک توافق بسیار محدود درباره آتشبس است و همه چیزهای دیگر هنوز نامشخص است.»
دیدگاه تان را بنویسید